s'acumpanzamentu de su omónimu instrumentu batidu a Sardinna dae sos Ispagnolos e presente giai dae su XVI séculu; su cantu a poesia, cramadu gai pro sa fromma métrica in sa ki est iscritu e retzitadu, e organizadu tipicamente in otavas de endecasíllabos propiu pro rispetare custa métrica. E a sa fine su cantu a cuncordu. Custa última zenía 'e cantu est presente in paritzas zonas de sa Sardinna nord-otzidentale, e duncas finzas in su Montiferru, e orizinat dae sa matessi radighina da úe at orizinadu su tenore, cun sa diferentzia ki su cantu a cuncordu at subidu meda de prus s'aposentamentu e sa presentzia de sas istitutziones relizosas (dae su undighésimu séculu) e sa influentzia de sos cantos sacros polivocales relativos a custas. Pro custas resones custa zenía de cantu s'est ancorada firmamente in cuddhas biddhas comente Cúglieri inúe sas istitutziones religiosas fuint radighinadas menzus, e sunt cussos cantos ki oje bidimos, o menzus iscurtamos, in sas portissiones de Kida Santa e in áteras particulares funtziones e ricurrentzias relizosas. Su pesu autorévole de sa Cresia at fatu ki in custas zonas sa forma de cantu antiga ndh'esseret leadu sos tratos de su cantu gregorianu finas a criare unu cantu gregorianu subra de sa moda a tenore, naskindhe gai s'áteru ramu de su cantu a cuncordu: sos cantos profanos. In custos si podet bíder sa unione de sa moda polifónica populare cun sos módulos prus rafinados derivados dae s'ámbitu litúrgicu ispetzialmente gregorianu e bizantinu. Et est propiu in custas iscolas eclesiásticas úe sos istudiantes ndh'acudíant dae su pópulu e duncas fuint portadores de sas espresiones culturales e musicales de sa traditzione, de innantis de sa Cresia, ki s'est naskida custa noa forma de cantu. Sos nómenes de sos cantos de custas biddhas cunfirmant sa ipótesi: pro cumintzare b'est s'Istudiantina, ki tiat esser sa forma esclusiva de sos istudiantes, pois sa Procalzina ki tiat esser sa moda de sos porcalzos, e sa Pastorina sa 'e sos pastores. |